Τετάρτη, 1 Φεβρουαρίου, 2023

Εγγραφή στο Newsletter

Limassol Today - Asset 10
ΑΡΧΙΚΗΛΕΜΕΣΟΣΜελέτη Προκαταρκτικού Χωροταξικού Σχεδιασμού για το Μητροπολιτικό Πάρκο

Μελέτη Προκαταρκτικού Χωροταξικού Σχεδιασμού για το Μητροπολιτικό Πάρκο

Γράφει ο Χρήστος Χαραλάμπους

Ενδιαφέροντα στοιχεία που καταδεικνύουν τις μεγάλες αλλαγές που έγιναν στην μείζονα Λεμεσό τα τελευταία 30 χρόνια και αφορούν στην αστικοποίηση, στην αλλαγή των πολεοδομικών ζωνών, τις πιέσεις και τις απειλές που δέχεται η πόλη και η περιφέρεια λόγω της κλιματικής αλλαγής αλλά και την ανάγκη που έχει πλέον η Λεμεσός για την δημιουργία ενός περιβαλλοντικού-οικολογικού πνεύμονα, προκύπτουν μέσα από Μελέτη Προκαταρκτικού Χωροταξικού Σχεδιασμού για το Μητροπολιτικό Πάρκο.

Η Μελέτη η οποία έγινε από τον  Δασολόγο – Διαχειριστή Περιβάλλοντος, Δρα Νικόλα Ηλιάδη και ομάδα συνεργατών του, παρουσιάστηκε την περασμένη Παρασκευή στο Δημοτικό Μέγαρο Λεμεσού. Στην παρουσίαση, έγινε αναφορά στην μεθοδολογία και την ανάλυση της χωροχρονικής εξέλιξης κριτηρίων ως προς την περιοχή μελέτης, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων και πρωτογενών στοιχείων που εξείχθηκαν για το σκοπό αυτό.

Στόχος της Μελέτης, όπως ανέφερε στο Limassol today ο κ. Ηλιάδης,  ήταν να παραδώσει τον οδικό χάρτη μέσα από τον οποίο θα μπορούσε να υλοποιηθεί ο στόχος που έχει τεθεί για το πάρκο Λεμεσού. Δεν αποτελεί κάτι στατικό αλλά ένα δυναμικό εργαλείο, βασισμένο σε αντικειμενικά επιστημονικά κριτήρια.

Limassol Today - 7 1

Για την επίτευξη της ορθολογιστικής χωροθέτησης του Πάρκου, κρίσιμο σημείο αποτελεί η αποδοχή κάποιων δεδομένων, όπως το ότι δεν υπάρχουν ανεξάντλητες εκτάσεις για την εγκατάσταση του Πάρκου και οι διάφορες εναλλακτικές ως προς τις χρήσεις γης, μπορεί και να είναι αντικρουόμενες σε ότι αφορά την ελευθερία επιλογής θέσεων εγκατάστασης του Πάρκου.

Η Μελέτη χωροθέτησης και ανάπτυξης του Μητροπολιτικού Πάρκου, όπως υποδεικνύουν οι μελετητές,  έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά ως προς τον πολεοδομικό σχεδιασμό και τη βιώσιμη ανάπτυξη της Μείζονος Λεμεσού, που είναι το ζητούμενο του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού αλλά και τις πολιτικές και στρατηγικές αποφάσεις που αφορούν την Ολοκληρωμένη Λεμεσιανή Ανάπτυξη.

Σε καμία περίπτωση, όπως τονίζεται, η χωροθέτηση ή ακόμα και η εγκατάσταση και λειτουργία ενός Μητροπολιτικού Πάρκου στην περιοχή της Μείζονος Λεμεσού, δεν αποτελεί από μόνη της την λύση της εφαρμογής ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού βιώσιμης ανάπτυξης και αστικής βιωσιμότητας.

Limassol Today - 1 1 1

Σε ότι αφορά την περιοχή μελέτης, αυτή περιλαμβάνει τα διοικητικά όρια και των έξι Δήμων της Μείζονος Λεμεσού και εκτείνεται από το παραθαλάσσιο μέτωπο μέχρι και τα 494 μέτρα στο βόρειο τμήμα της, καλύπτοντας συνολική έκταση 12.463 εκταρίων (125 km2).

Αναλύοντας την ανάγκη της δημιουργίας ενός Μητροπολιτικού Πάρκου, ο Δρ. Ηλιάδης επισήμανε, μεταξύ άλλων, ότι αυτό ενθαρρύνει τον ενεργό τρόπο ζωής και μειώνει το κόστος υγείας, ενισχύει τις τοπικές οικονομίες και δημιουργεί ευκαιρίες απασχόλησης και καθιστά την πόλη πιο ανθεκτικό οικολογικό σύστημα αφού συμβάλλει καταλυτικά στην διαχείριση των ομβρίων υδάτων και τον μετριασμό των πλημμυρών, στον καθαρισμό του αέρα και βελτιώνει την δημόσια υγεία ενώ τα δέντρα και η βλάστηση απομακρύνουν ρυπογόνες ουσίες. Επιπλέον το Πάρκο συμβάλλει στην ψύξη της πόλης, μειώνοντας το φαινόμενο της θερμότητας της.

Limassol Today - 2 002

Ποια είναι τα σημερινά δεδομένα…

Παίρνοντας ως δεδομένο ότι η  «Ολοκληρωμένη Λεμεσιανή Ανάπτυξη» έχει ως όραμα να καταστεί η περιοχή της Μείζονος Λεμεσού μέχρι το 2027, έξυπνη, πράσινη, συνεκτική, μια πόλη φιλική στους πολίτες, ελκυστική στις επιχειρήσεις, που θα υποστηρίζει την κοινωνική συνοχή, την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα και θα επιβεβαιώνει τον μητροπολιτικό της ρόλο, οι Μελετητές επικαλούνται και τα χωρικά στοιχεία του Ευρωπαϊκού Αστικού Άτλαντα.

Limassol Today - 3 4

Μέσα από αυτό, όπως αναφέρεται στην Μελέτη, διαπιστώνεται ότι:

- Έκταση 4674,662 εκταρίων (33,44%) της Μείζονος Λεμεσού αντιστοιχεί σε χρήσεις οικονομικής εμπορικής γης

 -Έκταση 814,64 εκταρίων (6,22%) της περιοχής μελέτης αντιστοιχεί στο οδικό δίκτυο και την συναφή έκταση χερσαίας ζώνης που σχετίζεται με αυτό

 -Έκταση 6730,644 εκταρίων (51,36%) ταξινομείται φυσικές ή γεωργικές εκτάσεις

Limassol Today - 4 3

Επιπλέον, επισημαίνουν ότι αναγνωρίστηκαν 71 διαφορετικές πολεοδομικές ζώνες, οι οποίες ταξινομούνται σε τρεις κύριες χρήσεις:

  • 46,71% αντιστοιχεί σε οικιστικές ζώνες
  • 15,34% αντιστοιχεί σε αγροτικές ζώνες
  • 14,60% πρόκειται για εκτάσεις σε ζώνες προστασίας
  • 4,12% αντιστοιχεί σε ζώνες εμπορικών και άλλων δραστηριοτήτων εκτός πυκνοκατοικημένης περιοχής ενώ οι υπόλοιπες πολεοδομικές ζώνες καταλαμβάνουν αναλογικά εκτάσεις μικρότερες του 5%.
Limassol Today - 1 002

Η αστικοποίησης της Μείζονος Λεμεσού

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι στην Μελέτη Προκαταρκτικού Χωροταξικού Σχεδιασμού για το Μητροπολιτικό Πάρκο, γίνεται εκτενής αναφορά στο φαινόμενο της αστικοποίησης της Μείζονος Λεμεσού κατά την περίοδο 1990-2020.

Από την ανάλυση και ταξινόμηση των δορυφορικών εικόνων, όπως σημειώνει ο Δρ. Ηλιάδης και οι  συνεργάτες του, διαφαίνεται ότι κατά τη διάρκεια αυτών των τριάντα ετών ο αστικός ιστός και οι δομημένες εκτάσεις αυξήθηκαν συνολικά κατά 2587εκτάρια. Το 2020 ο αστικός ιστός της περιοχής μελέτης καταλαμβάνει έκταση 6902 εκτάρια (52,66% του συνόλου).

Ειδικότερα, μέσα από την χωρική μελέτη αστικοποίησης της Μείζονος Λεμεσού, προκύπτει ότι την περίοδο 2001 – 2020, υπάρχει αύξηση των δομημένων περιοχών στα βορειοανατολικά και ανατολικά τμήματα των δήμων Μείζονος Λεμεσού ενώ τη περίοδο 1990 – 2001 και 2001 – 2010, παρατηρείται αστικοποίηση στο βορειοδυτικό και δυτικό τμήμα της περιοχής μελέτης, με τις επεμβάσεις να χωροθετούνται κυρίως γύρω από τις νέες βιομηχανικές περιοχές.

Το χωρικό πρότυπο κατανομής και εξέλιξης του δομημένου αστικού ιστού της Μείζονος Λεμεσού, δεν ακολουθεί κάποιο συγκεκριμένο πρότυπο, αφού, όπως υποδεικνύεται,  είναι ετεροβαρές κατά τις διάφορες χρονικές περιόδους (δεκαετίες) ενώ οι τάσεις αστικοποίησης, συνηγορούν, ότι υπήρξε διαφορετικός ρυθμός πύκνωσης τόσο εντός του υφιστάμενου πολεοδομικού ιστού όσο και των ανοικτών περιαστικών περιοχών.

Παρατηρείται, όπως αναφέρεται, πύκνωση του κυρίως αστικού ιστού για τον Δήμο Λεμεσού και συγκεκριμένα στο παραλιακό ανατολικό τμήμα της πόλης, καθώς και στο δυτικό τμήμα, βόρεια του λιμανιού.

Με αυτά τα δεδομένα, όπως επισημαίνεται, η περιοχή μελέτης θα υποστεί ή  ήδη βρίσκεται κάτω από περιβαλλοντικές πιέσεις και απειλές του 21ου αιώνα, όπως η επίδραση της κλιματικής αλλαγής και η αύξηση της μέσης τιμής μέγιστης και ελάχιστης θερμοκρασίας.

Limassol Today - 5 2

Κατευθυντήριες γραμμές για την χωροθέτηση του Πάρκου

Οι μελετητές τονίζουν την ανάγκη δημιουργίας ενός ενιαίου χώρου υψηλής οικολογικής ποιότητας με καταλυτική συνεισφορά του Πάρκου ως προς την περιβαλλοντική αναβάθμιση της Μείζονος Λεμεσού.

Υποδεικνύουν ότι πρέπει να γίνει αναζήτηση θέσης με υψηλό βαθμό συνεκτικότητας ή δυνατότητας επιλογής συνεκτικών σημείων καθορισμένης έκτασης, τα οποία να συμβάλλουν στην δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών σχηματισμού νησίδων βιοποικιλότητας, οι οποίες θα συνδεθούν μεταξύ τους με «οικολογικούς/φυσικούς διαδρόμους», κατά τρόπο που να δημιουργούν συνθήκες μετάβασης του επισκέπτη από την μια στην άλλη, ενώ δυνητικά να αποτελέσουν καταφύγια εποικισμού και αναπαραγωγής ειδών της άγριας ζωής (φυτών και πανίδας).

Limassol Today - 8 1

Πρέπει επίσης να περιλαμβάνει ικανοποιητική έκταση δενδροφυτεύσεων, τοπιοτέχνησης χώρων αναψυχής κ.ά., κατά τρόπο που να επιδράσει καταλυτικά και ως προς την λειτουργική οικολογική του αξία στην ευρύτερη περιοχή.

Να λειτουργεί συμπληρωματικά ως προς τον σχεδιασμό της βιωσιμότητας της Μείζονος Λεμεσού, που είναι το ζητούμενο τόσο του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού όσο και των αποφάσεων της «Ολοκληρωμένης Λεμεσιανής Ανάπτυξης» και να χαρακτηρίζεται από το εφικτό ως προς την εφαρμογή και υλοποίηση του.

Limassol Today - 12

Η χωροθέτηση του Πάρκου, θα πρέπει να γίνει κατά τρόπο ώστε να καλύπτει περιμετρικά τον αστικό ιστό της Μείζονος Λεμεσού, «αγκαλιάζοντας» το παραλιακό μέτωπο, ώστε η τοξοειδής μορφή ανάπτυξης του Πάρκου, πέραν του ότι θα εκτείνεται σε όλο το εύρος των διοικητικών ορίων και των έξι Δήμων, θα ενισχύσει ταυτόχρονα και την έννοια του μητροπολιτικού χώρου και της δυνητικής καθολικής χρήσης από το σύνολο των πολιτών της Μείζονος Λεμεσού.

Limassol Today - 6 2

Το Μητροπολιτικό Πάρκο ως σημείο αναφοράς

Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός και η τοπιοτέχνηση του Μητροπολιτικού Πάρκου, θα πρέπει να αποσκοπούν στον σχεδιασμό ενός πάρκου που θα λειτουργεί ως πνεύμονας πρασίνου για τον αστικό ιστό, αλλά και ως ανοικτός χώρος αναφοράς που θα αποσκοπεί και στην κάλυψη αναγκών δραστηριοτήτων αναψυχής σε υπαίθριους χώρους.

Οι δυνατότητες αναψυχής που θα προσφέρει θα πρέπει να είναι πολυθεματικού χαρακτήρα, παρέχοντας υποδομές για σειρά υπηρεσιών αναψυχής, καλύπτοντας τις ανάγκες και δραστηριότητες των κατοίκων των πόλεων του σήμερα αλλά και του μέλλοντος ( π.χ. ποδηλατικές διαδρομές, θεματικά πάρκα, εφαρμογές εξάσκησης δεξιοτήτων, υποδομές τεχνολογίας κτλ).

Limassol Today - 9 1

Το πάρκο, σύμφωνα με τα όσα καταγράφονται στην Μελέτη, θα μπορούσε να ενσωματώσει και να αναδείξει τον ρόλο του ως:

  • Ανοικτός εξωτερικός μόνιμος μουσειακός χώρος ή ανοικτός χώρος εκπαίδευσης, μέσα από τον σχεδιασμό και την εγκατάσταση θεματικών σημείων ενημέρωσης ή και την ανάπτυξη ανοικτών εκθεσιακών χώρων
  • Μουσειακός χώρος, με την δημιουργία θέσεων στις οποίες θα φιλοξενούνται περιοδικές εκθέσεις ή θα υπάρχουν μόνιμες εκθέσεις ή μουσεία (π.χ. έκθεση γλυπτών)
  • Ανοικτοί χώροι διεξαγωγής πολιτιστικών και κοινωνικών εκδηλώσεων, με τη δημιουργία υπαίθριου θεάτρου
  • Μετεγκατάσταση του Ζωολογικού Κήπου

Σχεδιασμός, οφέλη και διαβούλευση

Η δημιουργία και λειτουργία ενός Μητροπολιτικού Πάρκου στην περιοχή της Μείζονος Λεμεσού, όπως υποδεικνύουν οι μελετητές,  θα προσφέρει πολλαπλά οφέλη, αφού θα συμβάλει καταλυτικά στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής, θα επιφέρει στον μέγιστο δυνατό βαθμό την ισορροπία μεταξύ του φυσικού και του δομημένου περιβάλλοντος, θα δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για την ενίσχυση των δυνατοτήτων αναψυχής και δραστηριοτήτων στην φύση, σε μεγάλη χωρική κλίμακα, καλύπτοντας τις απαιτήσεις και ανάγκες των κατοίκων και θα προσφέρει όλα εκείνα τα οφέλη τα οποία αφορούν τις αξίες της αστικής οικολογίας μέσα από το πρίσμα της βιώσιμης ανάπτυξης

Limassol Today - 11

Κατηγορηματικά αναφέρεται στην Μελέτη, ότι ο σχεδιασμός, η εγκατάσταση και η ανάπτυξη του Μητροπολιτικού Πάρκου, θα επιφέρουν την μέγιστη ωφέλεια μέσα από το πέρασμα των χρόνων, αφού διασφαλιστεί από το σύνολο των πολιτικών και τοπικών Αρχών η ακεραιότητα του χώρου.

Limassol Today - 10 1

Υποδεικνύεται, δε, ότι για την διαθεσιμότητα (δέσμευση) εκτάσεων για το Μητροπολιτικό Πάρκο, είναι απαραίτητη η ανάπτυξη διαλόγου των Δημοτικών Αρχών  της Μείζονος Λεμεσού με τα αρμόδια υπουργεία και κυβερνητικά τμήματα αλλά και την κοινωνία, ώστε να γίνουν οι σχετικές αναθεωρήσεις/τροποποιήσεις των προνοιών του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού.

Limassol Today - 13

ΔΕΙΤΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΔΩ

Powered by copy shop

Μην το χάσεις

Journal

Δείτε επίσης